Dəmir çatışmazlığı dünyada ən geniş yayılmış qidalanma pozuntusudur və çox vaxt anemiya inkişaf etməmişdən əvvəl başlayır. Yəni ümumi qan analiziniz normal görünə bilər, halbuki orqanizmin dəmir ehtiyatı artıq tükənməkdədir.
Ferritin nədir?
Ferritin — dəmiri saxlayan zülaldır və qandakı səviyyəsi orqanizmin ehtiyatını əks etdirir. Məhz buna görə erkən diaqnostikada ən dəyərli göstərici sayılır — ferritin analizi.
Vacib nüans: ferritin eyni zamanda iltihab markeridir. İnfeksiya, xroniki iltihab və ya qaraciyər xəstəliyi zamanı dəmir ehtiyatı az olsa belə ferritin normal, hətta yüksək çıxa bilər. Buna görə həkim onu tez-tez CRP ilə birlikdə qiymətləndirir.
Panelin digər hissələri
- Zərdabda dəmir — anlıq göstəricidir, gün ərzində və qidadan asılı olaraq güclü dəyişir (dəmir).
- Transferrin / ÜDBQ — dəmiri daşıyan zülalın tutumu; çatışmazlıqda artır (transferrin).
- [Ümumi qan analizi](/bloq/umumi-qan-analizi-ne-gosterir) — hemoqlobin və MCV ilə anemiyanın olub-olmadığını göstərir.
Əlamətlər
Dəmir çatışmazlığı yalnız solğunluqla məhdudlaşmır:
- Davamlı yorğunluq və gündüz yuxululuğu.
- Nəfəs darlığı və ürəkdöyünmə (xüsusən pilləkən qalxarkən).
- Saç tökülməsi, dırnaqların kövrəkləşməsi.
- Diqqətin cəmlənməsində çətinlik.
- Qeyri-adi qida istəkləri (buz, torpaq, kağız).
- Ayaqlarda narahatlıq hissi (xüsusilə gecə).
Hazırlıq
- 1Analizi səhər, acqarına vermək daha düzgündür — zərdab dəmiri gün ərzində ciddi dəyişir.
- 2Dəmir preparatı qəbul edirsinizsə, analizdən ən azı 5-7 gün əvvəl dayandırmaq lazım gələ bilər — bunu mütləq həkimlə razılaşdırın.
- 3Kəskin infeksiya dövründə analizi təxirə salın: ferritin süni şəkildə yüksəlmiş çıxacaq.
Nəticədən sonra — ən vacib sual
Dəmir çatışmazlığı aşkarlandıqda düzgün yanaşma sadəcə preparat qəbul etmək deyil, səbəbi tapmaqdır. Yetkin insanlarda ən çox rast gəlinən səbəblər: bol menstruasiya, mədə-bağırsaq traktından gizli qanaxma, mənimsənilmə pozuntuları (məsələn seliakiya) və qidalanmadakı çatışmazlıq.
Bu səbəbdən həkim əlavə olaraq nəcisdə gizli qan və ya seliakiya paneli təyin edə bilər. Səbəb aradan qaldırılmasa, ehtiyat müalicədən sonra yenidən tükənir.---
Bu yazı maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. analizler.az analiz qəbul etmir və nəticə şərh etmir — nəticələrinizi mütləq həkiminizlə müzakirə edin.
Bu məlumat ümumi tanışlıq üçündür. Nəticələrin fərdi şərhi və uyğun müayinə planı üçün həkiminizə müraciət edin.
Qiymətləri bir yerdə görün
Mövzu ilə bağlı analizin laboratoriyalardakı qiymətlərini müqayisə edə bilərsiniz.
