Böyrəklər gündə təxminən 180 litr qanı süzür. Onların ehtiyat gücü o qədər böyükdür ki, funksiyanın yarıdan çoxu itirilənə qədər insan heç nə hiss etməyə bilər. Məhz buna görə böyrək göstəriciləri profilaktik müayinənin vacib hissəsidir.
Kreatinin — əsas göstərici
Kreatinin əzələ mübadiləsinin son məhsuludur və demək olar ki, tamamilə böyrəklər vasitəsilə xaric olur. Qandakı səviyyəsi artırsa, bu, süzülmənin zəiflədiyinə işarədir — kreatinin analizi.
Nüans: kreatinin əzələ kütləsindən asılıdır. Çox əzələli idmançıda "yüksək", arıq yaşlı insanda isə funksiya azalsa belə "normal" görünə bilər. Buna görə tək rəqəm kifayət etmir.
GFR — daha dəqiq mənzərə
GFR (yumaqcıq süzülmə sürəti) kreatinin, yaş və cins əsasında hesablanır və böyrək funksiyasını faizlə ifadə edir. Əksər laboratoriyalar onu kreatinin nəticəsində avtomatik göstərir. Böyrək xəstəliyinin mərhələsi məhz GFR-ə görə təyin olunur.
Sidik cövhəri (üre)
Zülal mübadiləsinin məhsuludur. Böyrək funksiyası ilə yanaşı susuzlaşma, çoxlu zülal qəbulu və mədə-bağırsaq qanaxmasında da arta bilər — sidik cövhəri.
Mikroalbuminuriya — ən erkən siqnal
Sidikdə az miqdarda albuminin görünməsi böyrək süzgəcinin zədələnməsinin ən erkən əlamətidir və kreatinin hələ normal ikən aşkarlanır. Diabet və hipertoniyası olanlar üçün mütləq yoxlanmalıdır — mikroalbuminuriya.
Kimlərə mütəmadi yoxlama lazımdır?
- Şəkərli diabeti olanlara — ildə ən azı bir dəfə.
- Hipertoniya xəstələrinə.
- Ailəsində böyrək xəstəliyi olanlara.
- Uzunmüddətli ağrıkəsici qəbul edənlərə.
- 60 yaşdan yuxarı şəxslərə.
- Sidik daşı xəstəliyi keçirənlərə.
Hazırlıq
- 18-12 saat acqarına olun.
- 2Analizdən əvvəlki gün çoxlu ət məhsulu yeməyin — kreatinin müvəqqəti arta bilər.
- 3Ağır idmandan sonra 24 saat gözləyin.
- 4Analizdən əvvəl normal su rejimini saxlayın: həm susuzlaşma, həm də həddindən artıq su nəticəni təhrif edir.
Nəticədən sonra
Böyrək göstəricilərində sapma aşkarlandıqda həkim adətən analizi 2-4 həftədən sonra təkrarlayır (təsadüfi amilləri istisna etmək üçün) və ultrasəs müayinəsi ilə tamamlayır. Erkən mərhələdə aşkarlanan böyrək funksiyası azalması çox vaxt təzyiqə və şəkərə nəzarətlə saxlanıla bilir — bu, gecikdirilməməli hallardandır.
Böyrək və biokimya analizlərinin qiymətlərini biokimyəvi analizlər kateqoriyasında müqayisə edə bilərsiniz.---
Bu yazı maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. analizler.az analiz qəbul etmir və nəticə şərh etmir — nəticələrinizi mütləq həkiminizlə müzakirə edin.
Bu məlumat ümumi tanışlıq üçündür. Nəticələrin fərdi şərhi və uyğun müayinə planı üçün həkiminizə müraciət edin.
Qiymətləri bir yerdə görün
Mövzu ilə bağlı analizin laboratoriyalardakı qiymətlərini müqayisə edə bilərsiniz.
