Qaraciyər analizləri: ALT, AST və bilirubin nə deyir?

Qaraciyər "səssiz" orqandır: zədələnmənin erkən mərhələsində demək olar ki, heç bir əlamət vermir. Buna görə profilaktik müayinələrdə qaraciyər fermentləri standart olaraq yoxlanılır.

Göstəricilər nəyi əks etdirir?

ALT və AST

Bunlar qaraciyər hüceyrələrinin daxilində olan fermentlərdir. Hüceyrə zədələnəndə qana keçirlər.

• ALT daha çox qaraciyərə xasdır — ALT analizi.
• AST qaraciyərlə yanaşı əzələ və ürəkdə də var, ona görə ağır idmandan sonra da arta bilər — AST analizi.

QGT və qələvi fosfataza

Bu ikisi daha çox öd yolları ilə bağlıdır. QGT eyni zamanda alkoqol yükünə həssasdır — QGT.

Bilirubin

Ödün tərkib hissəsidir; yüksəlməsi dərinin və gözün sarımtıl rəng almasına gətirib çıxarır. Ümumi və birbaşa fraksiyaların nisbəti səbəbi ayırd etməyə kömək edir — ümumi bilirubin.

Fermentlərin yüksəlməsinin ən çox rast gəlinən səbəbləri

1. 1Yağlı hepatoz (qaraciyərin piylənməsi) — bu gün ən geniş yayılmış səbəbdir və artıq çəki ilə sıx bağlıdır.
2. 2Alkoqol istehlakı.
3. 3Virus hepatitləri (B və C) — buna görə həkim tez-tez HBsAg və anti-HCV təyin edir.
4. 4Bəzi dərman preparatları və qida əlavələri.
5. 5Yaxın vaxtda keçirilmiş intensiv fiziki yük (əsasən AST).

Hazırlıq

• 8-12 saat acqarına olun.
• Analizdən 2-3 gün əvvəl alkoqol qəbul etməyin.
• Analizdən əvvəlki gün ağır idmandan çəkinin.
• Qəbul etdiyiniz bütün preparatları və bitki mənşəli əlavələri həkimə bildirin — bir çoxu fermentləri qaldıra bilər.

Nəticə yüksək çıxıbsa

Panikaya düşməyin: fermentlərin cüzi və keçici yüksəlməsi kifayət qədər tez-tez rast gəlinir. Standart yanaşma belədir:

1. 1Səbəb ola biləcək amilləri aradan qaldırın (alkoqol, ağır idman, lazımsız əlavələr).
2. 24-6 həftədən sonra təkrar analiz verin.
3. 3Yüksəklik davam edirsə, həkim virus markerləri, qaraciyərin ultrasəs müayinəsi və əlavə testlər təyin edir.

Davamlı yüksəklik həmişə ciddi xəstəlik demək deyil, amma mütləq izah tələb edir — özbaşına "qaraciyər təmizləyən" vasitələr qəbul etməyin, bəziləri vəziyyəti ağırlaşdırır.---

Bu yazı maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. analizler.az analiz qəbul etmir və nəticə şərh etmir — nəticələrinizi mütləq həkiminizlə müzakirə edin.