Qanda şəkər və HbA1c: diabet necə aşkarlanır?

Şəkərli diabetin erkən mərhələsi çox vaxt əlamətsiz keçir. Məhz buna görə qanda şəkərin ölçülməsi profilaktik müayinələrin dəyişməz hissəsidir.

Üç fərqli analiz — üç fərqli sual

1. Acqarına qlükoza

Ən sadə və ən ucuz addım: 8-12 saat acqarına qandakı şəkərin bir anlıq səviyyəsi ölçülür. Skrininq üçün başlanğıc nöqtədir — acqarına qlükoza analizi.

Nəzərə alın: stress, yuxusuzluq, kəskin xəstəlik və bəzi preparatlar nəticəni müvəqqəti qaldıra bilər. Bir dəfəlik yüksək rəqəm diaqnoz demək deyil — təkrar ölçmə tələb olunur.

2. HbA1c (qlikohemoqlobin)

HbA1c son 2-3 ayın orta şəkər səviyyəsini göstərir. Üstünlüyü: acqarına olmaq tələb olunmur və gündəlik dalğalanmalardan asılı deyil. Həm diaqnostikada, həm də müalicənin effektivliyinə nəzarətdə istifadə olunur — HbA1c analizi.

Məhdudiyyəti: anemiya, hemoqlobinopatiyalar və yaxın vaxtda keçirilmiş qanköçürmə nəticəni təhrif edə bilər.

3. Qlükoza tolerantlıq testi (OGTT)

Xüsusi şəkərli məhlul içirilir və qan bir neçə dəfə (adətən 0 və 120-ci dəqiqədə) alınır. Bu test orqanizmin şəkər yükünə necə cavab verdiyini göstərir. Xüsusilə hamiləlik dövründə gestasion diabetin aşkarlanması üçün əhəmiyyətlidir — qlükoza tolerantlıq testi.

Kimlərə mütəmadi yoxlama tövsiyə olunur?

• 40 yaşdan yuxarı hər kəsə (ailəsində diabet varsa daha erkən).
• Artıq çəki və ya oturaq həyat tərzi olanlara.
• Yüksək təzyiq və ya lipid pozulması olanlara.
• Hamiləlik planlaşdıranlara və hamiləlik dövründə.
• Əvvəllər "sərhəd" nəticə almış şəxslərə.

Hazırlıq qaydaları

1. 1Acqarına qlükoza üçün 8-12 saat yeməyin, yalnız su için.
2. 2HbA1c üçün acqarına olmaq şərt deyil.
3. 3OGTT-yə gələrkən testin 2 saat davam edəcəyini nəzərə alın — bu müddətdə yemək, siqaret və aktiv hərəkət qadağandır.
4. 4Kəskin xəstəlik (məsələn, yüksək hərarətli infeksiya) dövründə testi təxirə salmaq daha düzgündür.

Nəticədən sonra

Şəkər göstəriciləri sərhəddədirsə, bu, "prediabet" adlanan və geri dönə bilən mərhələnin əlaməti ola bilər. Bu mərhələdə qidalanma və fiziki aktivlik dəyişiklikləri çox vaxt dərmandan daha güclü təsir göstərir. Konkret plan üçün endokrinoloq və ya ailə həkiminə müraciət edin.---

Bu yazı maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. analizler.az analiz qəbul etmir və nəticə şərh etmir — nəticələrinizi mütləq həkiminizlə müzakirə edin.