Lipid profili: xolesterin analizini necə oxumalı?

Lipid profili — qandakı yağların ölçülməsidir və ürək-damar riskini qiymətləndirməyin ən əlçatan yoludur. Yüksək xolesterin heç bir əlamət vermir: onu yalnız analizlə görmək olar.

Panelin tərkibi

• Ümumi xolesterin — bütün fraksiyaların cəmi. Tək başına az məlumat verir.
• LDL ("pis" xolesterin) — damar divarında toplanan fraksiya. Müalicənin əsas hədəfi məhz budur.
• HDL ("yaxşı" xolesterin) — artıq xolesterini damarlardan geri daşıyır. Yüksək olması müsbətdir.
• Trigliseridlər — enerji ehtiyatı kimi saxlanan yağlar; qidalanma və alkoqoldan güclü asılıdır.

Bir çox mərkəz bunların hamısını bir paket kimi təklif edir — lipid panelinin qiymətlərinə baxın. Trigliseridləri ayrıca da vermək mümkündür: trigliseridlər.

Hazırlıq

1. 1Klassik yanaşmada 9-12 saat acqarına olmaq tələb olunur; su içmək olar.
2. 2Analizdən 24-48 saat əvvəl alkoqol qəbul etməyin — trigliseridləri kəskin qaldırır.
3. 3Analizdən əvvəlki gün qeyri-adi yağlı süfrədən çəkinin.
4. 4Kəskin xəstəlikdən və ya cərrahi əməliyyatdan sonra ən azı 4-6 həftə gözləmək daha düzgündür — bu dövrdə göstəricilər real vəziyyəti əks etdirmir.

Bəzi hallarda həkim acqarına olmadan da lipid panelini təyin edə bilər. Əgər belə göstəriş almısınızsa, laboratoriyaya bunu bildirin.

Nəticə nə deyir?

Lipid göstəriciləri tək başına deyil, ümumi risk kontekstində qiymətləndirilir: yaş, cins, təzyiq, siqaret, diabet və ailə tarixçəsi ilə birlikdə. Buna görə eyni LDL rəqəmi bir insanda müşahidə, digərində isə aktiv müalicə tələb edə bilər.

Nəticələr yüksək çıxıbsa, ilk addım adətən həyat tərzidir:

• Doymuş yağların azaldılması, lif və balıq istehlakının artırılması.
• Həftədə 150 dəqiqə orta intensivlikli fiziki aktivlik.
• Çəkinin normallaşdırılması və siqaretin dayandırılması.

Nə qədər tez-tez yoxlanmalı?

Şikayəti olmayan yetkin insanlarda 4-6 ildən bir kifayət edir. Risk faktorları varsa və ya müalicə alırsınızsa, həkim daha qısa interval təyin edir. Təkrar analizi mümkünsə eyni laboratoriyada verin — metodlar arasındakı fərq nəticəni bir qədər dəyişə bilər.---

Bu yazı maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. analizler.az analiz qəbul etmir və nəticə şərh etmir — nəticələrinizi mütləq həkiminizlə müzakirə edin.